കൊടുങ്ങല്ലൂർ ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രംKodungallur Sree Kurumba Bhagavathy Temple

ഒരുകാലത്ത് ലോകം ‘മുസിരിസ്’ എന്നറിഞ്ഞിരുന്ന, പെരിയാറിന്റെ അഴിമുഖത്തിനടുത്തുള്ള ചേരന്മാരുടെ പഴയ തുറമുഖനഗരമായ കൊടുങ്ങല്ലൂരിലാണ് ശ്രീ കുരുംബ ഭഗവതി ക്ഷേത്രം. കേരളമെമ്പാടുമുള്ള ഭക്തർക്ക് ദേവി ‘കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മ’യാണ് – സംസ്ഥാനത്തെ ഏറ്റവും ശക്തിസ്വരൂപിണിയായ ദേവീസങ്കല്പങ്ങളിലൊന്ന്.

ഉഗ്രരൂപിണിയും സംരക്ഷകയുമായ ഭദ്രകാളിയാണ് പ്രതിഷ്ഠ; എട്ട് കൈകളോടെ വടക്കോട്ട് ദർശനം. വാളും ദാരികന്റെ ശിരസ്സും ദേവിയുടെ കൈകളിലുണ്ട്. കുംഭം–മീനം മാസങ്ങളിലെ ഭരണി ഉത്സവത്തിനാണ് ക്ഷേത്രം ഏറെ പ്രസിദ്ധം; അന്ന് ചുവപ്പണിഞ്ഞ ആയിരക്കണക്കിന് ഭക്തർ കേരളത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും എത്തുന്നു. മകരമാസത്തിലെ താലപ്പൊലിയും പ്രധാനമാണ്. സാധാരണ ദിവസങ്ങളിലും, വിശേഷിച്ച് ചൊവ്വയും വെള്ളിയും, ഭക്തരുടെ തിരക്കുള്ള സൗഹൃദപൂർണ്ണമായ ആരാധനാലയമാണിത്.

The Sree Kurumba Bhagavathy Temple stands in Kodungallur, the old Chera port town near the mouth of the Periyar, once known to the world as Muziris. For devotees across Kerala she is simply Kodungallur Amma, the mother goddess, and one of the most powerful forms of the Devi in the state.

The goddess is Bhadrakali in her fierce, protective form, with eight arms and facing north. She holds, among other things, a sword and the head of the demon Darika. The temple is widely known for the Bharani festival of Kumbham–Meenam, when thousands of devotees in red arrive from all over Kerala, and for the Thalappoli festival in Makaram. On ordinary days it is a busy but friendly place of worship, especially on Tuesdays and Fridays.

പരശുരാമൻ കേരളം സൃഷ്ടിച്ച ശേഷം ദാരികൻ എന്ന അസുരൻ നാടിനെ ദ്രോഹിച്ചപ്പോൾ പരശുരാമൻ ശിവനോട് സഹായം അഭ്യർത്ഥിച്ചുവെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. ശിവന്റെ തൃക്കണ്ണിൽനിന്ന് ഉദ്ഭവിച്ച ഭദ്രകാളി ദാരികനെ വധിച്ചു; ആ ഭദ്രകാളി തന്നെയാണ് കൊടുങ്ങല്ലൂരമ്മയെന്ന് ഭക്തർ വിശ്വസിക്കുന്നു. ഇവിടം ആദ്യം ഒരു ശിവക്ഷേത്രമായിരുന്നുവെന്നും ശിവന്റെ സമീപത്തായി പരശുരാമൻ ദേവിയെ പ്രതിഷ്ഠിച്ചുവെന്നും നാട്ടുവിശ്വാസമുണ്ട്. ശ്രീശങ്കരാചാര്യർ പ്രതിഷ്ഠിച്ചതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്ന അഞ്ച് ശ്രീചക്രങ്ങളാണ് ദേവിയുടെ ശക്തിയുടെ ഉറവിടമെന്നും വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.

തമിഴ് ഇതിഹാസമായ ചിലപ്പതികാരത്തിലെ നായിക കണ്ണകിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു പാരമ്പര്യവും ഏറെ പ്രിയപ്പെട്ടതാണ്. മധുരയിൽ ഭർത്താവിന് നേരിട്ട അനീതിക്കുശേഷം കണ്ണകി കൊടുങ്ങല്ലൂരിലെത്തി ഭഗവതിയെ പ്രാർത്ഥിച്ച് ദേവിയിൽ ലയിച്ചുവെന്നാണ് കഥ. ഒരു ചേരരാജാവ് – ചെങ്കുട്ടുവനോ ചേരമാൻ പെരുമാളോ – ഇവിടെ കണ്ണകിക്കായി ക്ഷേത്രം പണിതുവെന്ന് ചില വിവരണങ്ങൾ പറയുന്നു.

ചരിത്രപരമായി നൂറ്റാണ്ടുകളോളം കൊടുങ്ങല്ലൂർ രാജകുടുംബവുമായി ക്ഷേത്രത്തിന് അടുത്ത ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു; ഭരണി ഉത്സവത്തിൽ ഇന്നും കൊടുങ്ങല്ലൂർ തമ്പുരാന് പ്രധാന പങ്കുണ്ട്. നമ്പൂതിരിമാരും, ദേവിക്ക് പുഷ്പാഞ്ജലി അർപ്പിക്കാൻ പ്രത്യേക അവകാശമുള്ള അടികൾമാരുമാണ് പൂജകൾ നടത്തുന്നത്. ഒരറ്റത്ത് ശിവനും മറ്റേ അറ്റത്ത് ഗണപതിയും ഇടയിൽ സപ്തമാതൃക്കളുമെന്ന പഴയ താന്ത്രിക ക്രമത്തിലാണ് പ്രതിഷ്ഠ. 1950 മുതൽ കൊച്ചിൻ ദേവസ്വം ബോർഡിനാണ് ക്ഷേത്രഭരണം.

The story goes that after Parasurama created Kerala, the land was troubled by the demon Darika, and Parasurama prayed to Shiva for help. From Shiva's third eye Bhadrakali came forth and slew Darika; devotees believe that the goddess of Kodungallur is that same Bhadrakali. Local belief also holds that the place was first a Shiva shrine, and that Parasurama installed the Devi close to Shiva. Five Sri Chakras, said to have been consecrated by Adi Shankaracharya, are believed to be the source of the goddess's power.

Another much-loved tradition links the temple with Kannaki, the heroine of the Tamil epic Silappatikaram. After the injustice done to her husband at Madurai, Kannaki is said to have come to Kodungallur, where she prayed to the Bhagavathy and became one with her. Some accounts say a Chera king – Senguttuvan, or Cheraman Perumal – built a shrine for her here.

In history, the temple was for centuries closely tied to the Kodungallur royal family, whose Raja still has a key role in the Bharani festival. The poojas are performed by Namboodiri priests and by Adikal priests, who have a special right to offer pushpanjali to the goddess. The installation follows an old tantric pattern with Shiva at one end, Ganapathi at the other and the Saptamatrikas in between. The temple has been administered by the Cochin Devaswom Board since 1950.